Profesor nadzwyczajny PUM

 

ZACHODNIOPOMORSKI KONSULTANT
DO SPRAW ANGIOLOGII (2011-2015)

Miażdżyca zarostowa tętnic kończyn dolnych

Miażdżyca (atherosclerosis) to choroba tętnic elastycznych i dużych tętnic mięśniowych, w której dochodzi do pogrubienia ścian tych naczyń i utraty ich sprężystości. Zaawansowane formy miażdżycy charakteryzują się znacznym pogrubieniem błony wewnętrznej w wyniku odkładania się cholesterolu oraz zmian włóknisto-rozplemowych. Powikłania miażdżycy takie jak np. zawał serca i udar niedokrwienny mózgu wynikają zarówno z upośledzenia przepływu krwi w narządach, jak też zatorów wywołanych skrzeplinami tworzącymi się na blaszce miażdżycowej. Choroba ta występuje wśród ludzi należących do różnych grup wiekowych. Obecne najliczniejsze zachorowania odnotowuje się u mężczyzn po 40 roku życia. Natomiast u kobiet rozwija się później (po okresie przekwitania), ale około 60 roku życia wyrównuje się z ilością zachorowań wśród mężczyzn. Skłonność do rozwoju miażdżycy wzrasta u osób starszych, jednakże nie ma bezpośredniej korelacji między wiekiem, a tym schorzeniem. Gdy zwężenia i odcinkowe niedrożności występują w tętnicach kończyn dolnych, to dochodzi do chromania przestankowego wywołanego niedokrwiennymi bólami mięśni kończyn dolnych. Z tego powodu chory musi się zatrzymywać po przejściu określonego dystansu, zwłaszcza pod górę (bóle w łydkach, udach i rzadziej pośladkach). Kolejnym stadium choroby są bóle w spoczynku, niezwiązane z wysiłkiem. Siła mięśniowa ulega znacznemu osłabieniu, powstają zaniki mięśni kończyn dolnych, stale utrzymuje się zblednięcie i oziębienie skóry na stopach. U mężczyzn może dojść do zaburzeń erekcji. W poszczególnych przypadkach dalszy postęp przebiega różnie, u jednych choroba postępuje rzutami, inni odczuwają jej systematyczny rozwój, aż do całkowitej utraty tętna pod kolanami i na stopach, martwicy tkanek miękkich palców i/lub stopy czy podudzia. Jedną z najczęstszych przyczyn amputacji, przeprowadzanych przez chirurgów, jest miażdżyca zarostowa tętnic kończyn dolnych. Mimo, że miażdżyca zarostowa tętnic jest uwarunkowana genetycznie to trzeba pamiętać o czynnikach ryzyka sprzyjających jej rozwojowi. Są to: złe odżywianie, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, otyłość, palenie tytoniu i siedzący tryb życia.